• • Kısırlık endometriozis hastalarının temel problemlerinden biridir.
    • Sağlıklı bir kadın ile karşılaştırıldığında, endometriozisi olan bir kadının ay başına gebe kalma şansı %50 daha azdır.
  • • Bu durumda endometriozisi olan bir çift çocuk istemi ile kliniğe başvurduğunda ilk basamak tedavi tüp bebek tedavisi mi olmalıdır?
    • Bu sorunun cevabı hala tartışmalıdır ve net bir cevabı yoktur. Hasta bazlı olarak karar verilmelidir.
  • • Çikolata kisti (endometrioma) ile başvuran hastalarda cerrahi zamanının planlanması önemlidir.
    • Yapılan çalışmalar çikolata kisti operasyonu sonrası yumurtalık kapasitesinin azaldığını göstermektedir. Bunun yanında cerrahi sonrası hastaların yarısı ilk 6 ay içinde kendiliğinden gebe kalmaktadır. Gebe kalamayan hastaların yaşına bakılarak tedavi planlanmalıdır. Eğer hasta 35 yaşın üzerinde ise en iyi yöntem tüp bebek olacaktır.
  • • İleri evre endometriozisi olan hastalarda ise öncelikli seçeneğin tüp bebek tedavisi olması iyi olacaktır.
    • Endometriozis eşittir tüp bebek demek değildir. Kısırlık süresine, mevcut şikayetlere, yumurtalık kapasitesine göre karar verilmelidir.
  • • Tüp bebek tedavisine başlayan endometriozisli hastaların , endometriozisi olmayan diğer hastalara oranla benzer oranda klinik gebelik, sağlıklı gebelik ve düşük yapma ihtimalleri mevcuttur.
    • Endometriozis olan ve olmayan hasta arasındaki fark, hastalığın yumurtalık kapasitesini azaltması nedeniyle sağlıklı yumurta elde etmek için yapılacak denemelerin ve verilecek ilaç miktarının daha fazla olmasıdır.
  • • Tüp bebek tedavisine başlarken ilk basamak erkeğin de değerlendirilmesidir.
    • Genel sağlık durumu, geçirilen/mevcut hastalık ve ameliyatlar, sigara ve alkol kullanımı sorgulanır ardından semen analizi yapılır. Hormon ve gerekirse genetik testler planlanabilir.
  • • Endometriozisi olan kadın için değerlendirmede geçirilen/mevcut hastalık ve ameliyatlar, vücut kitle indeksi, kullanılan ilaçlar, sigara ve alkol kullanımı sorgulanır ve yumurtalık kapasitesi testleri yapılır.
    • Kadın ve erkek değerlendirildikten sonra tedavi protokolü seçilir. Her hasta kendi durumuna göre değerlendirilir ve kişiye özel ilaç dozlarında tedavi planlanır.
  • • Tüp bebek tedavisinde hedef birden fazla yumurta elde etmektir çünkü sperm ile döllenip embiryoya dönüşen her yumurta gebelik şansını artırmaktadır.
    • Tüp bebek başarı oranını artırmak adına hastalara kişisel durumları değerlendirilerek 1 veya 2 embiryo transfer edilir.
  • Tüp bebek aşamaları şunlardır;
    Yumurtaların uyarılması ve toplanması → Yumurtanın vücut dışında (laboratuvarda) döllenmesi → Embiryonun transferi
  • Ovarian stimülasyon (Yumurtalığın uyarılması)
    • Hormon iğneleri verilerek yumurtalıklar uyarılır (HMG, pFSH, rFSH)
    • 1-3 günlük aralıklarla ultrason ile folikül ölçümü yapılır.
    • Folliküller yeterli büyüklüğe ulaştığında çatlatma iğnesi yapılır. Yumurtalıkların uyarılması 10-12 gün sürer ve bu süreçte gerekli olursa hormon testleri de yapılır.
    •Yumurtalıkların uyarılması 10-12 gün sürer ve bu süreçte gerekli olursa hormon testleri de yapılır.
  • Yumurtalık uyarılması sırasında bazı yan etkiler görülebilir. Sıcak basması, memelerde hassasiyet, şişkinlik, vajinal akıntıda artma, duygu durumunda değişiklikler, baş ağrısı, yorgunluk, vajinal kuruluk ve cinsel istekte azalma bunlardan bazılarıdır.
  • Yumurta toplanması
    •‘OPU’ olarak bilinir.
    • Büyütülen yumurtalar çatlatma iğnesi yapıldıktan yaklaşık 36 saat sonra lokal yada genel anestezi altında, vajinal yoldan, ultrason eşliğinde ince bir iğne yardımı ile toplanır.
  • Yumurta toplama gününde sizleri neler bekliyor?
    • İşlem 15-30 dakika sürer ve 2 saat sonrasında taburcu olabilirsiniz.
    • Siz işlemdeyken eşiniz de sperm verir, dolayısıyla eşiniz o gün yanınızda olmalıdır.
    • İşlem sonrası 1-3 gün boyunca hafif karın ağrısı olabilir, bu durumda ağrı kesici kullanılabilir, ayrıca 1-2 gün hafif lekelenme de olabilir. İşlem günü hafif sersemlik olabileceği için araba kullanılmaması önerilir.
  • Yumurta izolasyonu ve mikroenjeksiyon
    Her bir yumurtanın içine tek bir sperm enjekte edilerek döllenme olması beklenir. Yumurta toplama işleminin ertesi günü size döllenen yumurtalar hakkında bilgi verilir.
  • Embriyo Transferi
    • Döllenen embriyolar yumurta toplama sonrasındaki 2., 3. veya 5. gün, çok ince ve yumuşak bir kateter ile ultrason eşliğinde rahim içine yerleştirilir.
    • Kadın yaşı ve embriyo kalitesi göre 1 veya 2 adet embriyo transfer edilebilir.
  • • Gebelik testi embriyo transferinden 10 veya 12 gün sonra ‘kanda’ Beta-hcg adı verilen hormon düzeyi ölçülerek yapılır. Test pozitif saptanır ise 2 gün sonra kandaki artışı değerlendirilmesi için tekrarlanır. 15 gün sonra da ilk ultrasonografik inceleme yapılır.
    • Gebelik testi negatif gelir ise doktorunuzla gelecek tedavi planı için görüşmeniz önerilir.
  • Endometriozis kısırlık ve ağrı gibi bulguları ile hayat standardlarını önemli ölçüde azaltan bir hastalıktır. Fakat çözümsüz bir hastalık değildir. Doğru adımlar atılarak olumlu sonuçlara ulaşılabilir. Amerikan Hastanesi ve Koç Üniversite Hastanesi Tüp Bebek Merkezlerimizde size her basamakta yardımcı olmaya hazırız.